Bệnh Chân Tay Miệng

BS Trần Thanh Nhơn

 

HAND FOOT MOUTH  Disease

Những lúc gần đây, có rất nhiều bệnh-nhân nêu thắc-mắc, và lo lắng về chứng bệnh Chân Tay Miệng đã và đang hoành hành bên Việt-Nam, với độ tử-vong tương-đối cao ở những trẻ em bị mắc phải bệnh nầy .
Bệnh thường xuất hiện ở trẻ em dưới 10 tuổi. Rất dễ lây lan. Vì vậy trẻ em trong những nhà giữ trẻ thường dễ bị lây từ em khác sống trong cùng môi trường chung.
Bệnh do nhóm siêu vi-khuẩn đường ruột enterovirus, mà hai nhóm hay gây bệnh nhất chính là: Coxakie A và Enterovirus 17.
Tuy giới y-khoa tây-phương gọi là Hand-Foot-Mouth disease (bệnh Tay Chân Miệng), nhưng bên Việt Nam người  ta thường goị là Chân Tay Miệng (CTM). vì các nốt đỏ, rồi chuyễn thành bong nước điển-hình của bệnh lại thường xuất-hiện theo thứ-tự "từ dưới đi lên". Có nghĩa là lòng bàn chân thường bị trước nhất, kế tiếp là lòng bàn tay, và sau cùng là miệng của em.
Những vết đỏ, rồi chuyển thành bóng nước nầy, thường không to lắm, chỉ lớn chừng 2 đến 5 mm, không làm em bé bị đau, hay sinh ngứa ngáy khó chịu. Các em vẫn sinh-hoạt như thường trong phần lớn các trường-hợp bệnh. Nhưng em có thể bị sốt nhẹ, rồi các nốt bóng nước khô dần rồi biến mất trong vòng 1 đến 2 tuần lễ.
Một số các trường-hợp khác, em sẽ bị sốt cao, nhức đầu, vật vã khó chịu. Em có thể bị ói mửa và đi cầu chảy. Bệnh CTM tuy rất thông thường tại các nước phát-triển, nhưng nhờ đời sống vệ-sinh và sức đề-kháng ở các em trong những nước nầy tương-đối khá cao, nên bệnh thường xuất-hiện dưới hình thức rất nhẹ. Chỉ một, hoặc 2 tuần là em bé sẽ hoàn-toàn bình-phục. Tỉ-lệ tử-vong của các em mắc bệnh CTM ở những nước tân tiến hầu như không đáng kể.
Biến-chứng nguy-hiểm nhất của bệnh CTM là: 1. Viêm Màng Não (Meningitis): ngoài cơn sốt rất cao, em thường bị thêm ói mửa dữ dội, và bị co giật toàn thân. Dần dần, em sẽ đi vào trạng thái mê sảng, không còn nhận ra những người thân chung quanh nữa.
2. Viêm Cơ Tim (Pericarditis): em bị khó thở, sốt cao, vật vã.
3. Liệt Cơ Bắp, Phù Nước trong Phổi: em hoảng hốt, hay giật mình và bị run các chi, hoặc các chi bị yếu hẳn đi, khiến em không còn kiểm-soát thăng bằng được nữa...
Nguy-hiểm nhất là biến-chứng Viêm Màng-Não vì thường có tỉ-lệ tử-vong rất cao. Nếu thấy em có các triệu-chứng báo hiệu chứng viêm màng não, thì phải cấp-tốc đưa em vào bệnh-viện ngay để được điều-trị cấp-cứu kịp thời.
Điều-trị: hiện chưa có thuốc diệt được loại siêu-vi-trùng sinh bệnh CTM. Việc điều-trị chỉ nhằm giúp thuyên-giảm các triệu-chứng của bệnh mà thôi. Thí-dụ như em bị sốt, thì lau mình em bằng nước ấm nhiều lần, và cho em uống  thuốc hạ sốt Paracetamol. Cho em nghỉ ngơi nhiều hơn, tăng cường dinh dưỡng cho em bằng cách cho em ăn thức ăn lỏng, mềm, và uống nhiều nước để giúp giải nhiệt nhiều hơn.
Nếu thấy em sốt cao, hoặc có các triệu-chứng nghi ngờ em bị biến-chứng như đã kể trên, thì nên đưa em đến bác-sĩ để bác-sĩ  khám kịp thời cho em. Các bậc phụ-huynh cần nhớ là không phải có nhiều các vết bóng nước, là em bị bệnh nặng, rồi cuống cuồng lên. Cho dù em bị nhiều bóng nước, nhưng tình-trạng chung của em vẫn tốt, em vẫn sinh-hoạt như thường, hay chỉ bị một cơn sốt nhẹ, thì chưa đáng phải lo quá cho em.