Hãy Săn Sóc Lá Gan của bạn |
BS Phan Giang Sang
|
(tiếp theo kỳ trước)
VIÊM GAN B VGB
(Hepatitis B HBV)
Bà con chúng ta rất lo ngại và xôn xao về bịnh VGB. Nó gây ra bởi siêu vi B, loại deribonucleic acid DNA, rất dễ lây và gây nguy hiểm đến tánh mạng. Bịnh VGB là một đại họa của nhân loại vì hằng năm nó giết hại không biết bao nhiêu người trên thế giới. Bịnh HBV thường thấy ở nhiều nước trên thế giới, nhứt là các nước như Phi Châu, Trung Đông, Á Châu: Trung Hoa, Ấn Độ, Việt Nam...
Vào năm 2006, trên thế giới có 400 triệu người mắc bịnh VGB, 75% là người Á Châu. Hằng năm có khoảng 500-600 ngàn người chết do VGB.
Theo Đại Hội Toàn Cầu về Ung Thư Gan tại Đà Nẳng tháng 5 năm 2008, thì Việt Nam có 12 triệu người mắc bịnh VGB, tức 20% dân số. Ở Canada, số người Việt mắc bịnh này cũng cỡ 14%.
Riêng tại Úc có 160 ngàn người mang mầm bịnh lây truyền cho người khác, và hằng năm có khoảng 1,200 người chết vì nó.
Trước đây người ta chỉ biết lơ mơ về bịnh này. Phải đợi mãi đến năm 1965, một người Mỹ, BS Baruch Blemberg mới phát hiện ra HBs Antigen trong máu của một thổ dân Úc, nên gọi là Australia-Antigen. Bây giờ gọi là antigen VGB (HbsAg). Chính ông đã cho ra thuốc chủng ngừa vào 4 năm sau, và lãnh giải Nobel Y khoa năm 1976. Tuy nhiên phải đợi tới năm 1984 thuốc mới được đem ra dùng.
HBV LAN TRUYỀN RA SAO?
Bịnh lan truyền qua các dịch của cơ thể như: máu, nước miếng, nước mắt, mồ hôi, tinh dịch, dịch âm đạo. Nhiều nhứt là từ mẹ sang con lúc sanh con qua đường sinh dục.
Kim chích nấu đi nấu lại, xâm môi, mắt cho đẹp, xài đồ cạo gió chung, dao cạo, bàn chải chung với bịnh nhân ...
Dụng cụ phòng mổ, máy lọc thận...
Truyền máu hay huyết thanh ô nhiễm sv gan
Giới nghiện ngập, chích choác chung thường bị VGB và VGC.
Ngoài ra còn có các loại viêm gan DEG... Nhưng không quan trọng.
AI CÓ THỂ MẮC BịNH VGB?
1. Những người chích xì ke ma túy, gái mại dâm, giới đồng tính luyến ái.
2. Truyền máu, huyết thanh và lọc thận.
3. Giới y tế : bác sĩ, y tá, nữ hộ sinh, nha sĩ, nhân viên ngân hàng máu và phòng thí nghiệm.
4. Những người sống trong trại tập trung, nhà giam, nhân viên giữ trẻ tàn tật, bịnh tâm thần, trẻ con mà mẹ mắc bịnh HBV.
5. Gần đây có phong trào về Việt Nam làm răng, xâm mắt, môi và sửa sắc đẹp rẻ tiền. Có vài bịnh nhân về Việt Nam xâm mắt, môi, trở qua thử máu bị viêm gan. Rẻ đâu không thấy mà thấy mắc bịnh HBV và HCV, vì ở đó là ổ viêm gan nó đang chờ quí vị. Muốn chết thì mại vô, về Việt Nam sửa sắc đẹp cho rẻ tiền!
Triệu chứng VGB (HBV) ra sao?
Thời kỳ ủ bịnh từ 6 - 12 tuần, hay từ 6 tuần tới 3 tháng hoàn toàn không có triệu chứng gì cả.
Tới thời kỳ mắc bịnh 2- 12 tuần:
Có khi không có triệu chứng gì hết, hay chỉ:
Cảm thấy khó chịu, mệt mỏi, biếng ăn
Sốt, đau khớp xương, nhức mình như bị cảm cúm.
Có thể đau bụng vùng lá gan do gan và lá lách sưng.
Thận: nước tiểu đậm như nước trà.
Bỏ hút thuốc vì hết thèm hút do cảm thấy đắng miệng.
Da và mắt vàng. Thời kỳ này chỉ có 2-6 tuần thôi.
Muốn biết có bịnh hay không phải thử máu:
Khi mắc bịnh HBV, máu có siêu vi:
HBsAg: Độc tố s của siêu vi (Hepatitis B surface antigen) từ 6 tháng tới 1 năm. Trong thời kỳ mắc bịnh, bịnh nhân có thể lây truyền bịnh cho người khác. Có 90% HBsAg biến mất mà không cần chữa trị.
Anti-HBs: kháng nguyên HBs, hiện diện ở người hoàn toàn hết bịnh hay đã được chích ngừa. Họ sẽ miễn nhiễm VGB suốt đời. Họ sẽ không bao giờ lây truyền hay không người bị VGB nào lây truyền cho họ được.
HBcAg: (hepatitis core Antiody) Kháng tố c của thân siêu vi (Sự hiện diện của nó chứng tỏ người mới mắc bịnh, hay đang mắc bịnh chừng vài tháng thôi. Chỉ có IgM anti HBc mới chứng minh được.
HBeAg: (Hepatitis e Antigen), Độc tố e của siêu vi hiện diện trong trường hợp mãn tính 10%. Những người này có khả năng lây bịnh cho người khác. Viêm gan hoạt tính mãn tính (chronic active hepatitis), viêm gan kéo dài mãn tính (chronic progressive hepatitis), xơ gan và ung thư gan.
AST aminotransferases (Phaùp: SGOT) và ALT alamine transferases (SGPT): men này tăng khi siêu vi đang quậy phá hoạt động của tế bào gan. Nếu tăng trên gấp đôi, bịnh nhân phải được gởi cho BS chuyên khoa về gan theo dõi và điều trị tiếp.
Theo sự nghiên cứu của ĐH NSW thì tại BV Liverpool có nhiều sản phụ bị VGB. Sản phụ gốc vùng Đông Nam Á chiếm hết 80% (Theo The Hepatitis C review, June 2008, p16).
Trẻ sơ sinh mà mắc phải dễ bị yểu mạng, rất phí uổng cho nguồn nhân lực, nhân tài quốc gia.
Khi mắc bịnh mãn tính, trong máu có siêu vi nên rất dễ lây cho người khác. Trong trường hợp này có bốn thời kỳ:
1. Thời kỳ miễn nhiễm dung nạp (immune tolerance phase). Ở tuổi thơ và thiếu niên, siêu vi nhiều rất dễ lây, nhưng gan chưa bị hư.
2. Thời kỳ miễn nhiễm làm sạch (Immune clerance phase). Lúc này hệ thống miễn nhiễm tìm cách diệt hết si
... mời bạn mua nguyệt san đọc tiếp ...
